ما از نژاد آتش بوديم
همزاد آفتاب بلند اما
با سرنوشت تيره ي خاكستر. 
......
اين قسمتي از شعربلندي ست كه هوشنگ ابتهاج ( ه.ا.سايه ) در سال 58 براي مرتضي كيوان سرود.
"سايه" كه در سال 1306 در رشت باراني بدنيا آمد يكي از سرآمدان غزل معاصر است. با اينكه در روزگار كنوني اين گونه ي شعري مخالفيني سرسخت دارد ,اما زيبايي و فخر كلام "سايه " انكار نشدني ست.
درباره ي وي ميشود بسيار نوشت .همانگونه كه روزنامه ي توقيف شده ي "شرق " در تير ماه سال 85 ويژه نامه ايي را به وي اختصاص داد كه در آن افرادي چون : شفيعي كدكني,محمد رضا لطفي,مسعود كيميايي,مسعود بهنود,عبداله كوثري و...
از "سايه" نوشتند. اما در اين ميان جاي خالي يك گفتگو با وي خالي بود!
من به شخصه بياد ندارم كه "سايه " با نشريه اي و يا اصلا در جايي گفتگو كرده باشد!
به يقين ميتوان گفت كه "هوشنگ ابتهاج" در عمرش تاكنون مصاحبه نكرده است.
و حالا بايد خبري را بگويم كه اين طلسم گويا شكسته شده است. من كه با خواندنش هيجان زده شدم! ماجرا از اين قرار است:
ماهنامه " نگاه نو" كه آقاي "علي ميرزايي " سردبير و مدير مسئولش است در آخرين شماره اش ( نمره ي 73 اردي بهشت 86) ويژه نامه ايي خواندني را براي "سايه " تدارك ديده كه در يكي از مطالبش "ميلاد عظيمي" نوشته ايي دارد به اين مضمن كه خلاصه وار مي آورم:
روز يكشنبه 7 خرداد 85 ساعت 8 شب با دلهره و شرم بسيار به منزل "سايه" تلفن كردم.لحني جدي و قاطع داشت. خودم را ,مردد,معرفي كردم. ايشان گويا يادداشت مرا (مقاله ايي راجع به به غزل ايشان كه در روزنامه شرق چاپ شد) ديده بودند و به هر حال نام مرا به جا آوردند....عاقبت لحظه ي ديدار رسيد. ..راس ساعت 5 به حضور "سايه" رسيديم. ايشان با مهرباني و لطف به پرسشهاي ما پاسخ داد و از خاطراتش گفت. ما لحظه به لحظه شيفته تر ميشديم و خيلي زود فهميديم كه زير چهره ي جدي و اي بسا عبوس اين مرد كه در دقايق ابتدايي ملاقات قلبمان را لرزانده بود چه مهرباني بزرگي پنهان است. تصور ما اين بود كه ديدارمان با "سايه" بيش از نيم ساعت طول نخواهد كشيد ولي تا ساعت 5/2 بامداد روز بعد در منزلشان بوديم!... به سايه تلفن ميكرديم و براي ديدار مجدد مدام در پي بهانه بوديم. تا اينكه از سر كرامت و لطف گفت : تو خود بهانه ي خويشي پي بهانه مگرد...و با اين سخن پروانه ي ديدار هاي بعدي صادر شد. در طي دو جلسه ي طولاني ديگر و با ملاحظه ي انبوه فوايدي كه از حالات و سخنان سايه فوران ميكرد , به اين فكر ( به قول ايشان :شيطاني!) افتاديم كه خاطرات و افاضات ايشان را ضبط كنيم. من ميدانستم "سايه" از هر گونه مصاحبه ( به تعبير خودش : بر سر بازار برده شدن) گريزان است...به هر حال استاد في الجمله كليات طرح ما را پذيرفتند , يعني پذيرفتند كه در سه عرصه ي " حافظ پژوهي" , "خاطرات" و " تاملات بلاغي و ادبي" خود بي هيچ آداب و ترتيبي با ما صحبت كنند نه مصاحبه...تاكنون 70 جلسه با سايه داشته ايم كه حاصل آن تقريبا 600 ساعت صوت و تصوير و انبوهي عكس است...ماحصل مصاحبه با سايه را در چند موضوع زير تنظيم و به مشتاقان عرضه خواهيم كرد:
الف) خاطرات , مشتمل بر رويدادهاي زندگي شخصي ,هنري ,اجتماعي و سياسي سايه و داوري او درباره ي جريان ها و شخصيت هاي ريز و درشت ادبي ,موسيقي .سياسي و..
ب)بلاغت و بوطيقاي سايه , كه عبارت از دريافتهاي ناب ادبي و هنري سايه و مباحث دقيق و ظريف مربوط به شعر و نقد شعر و نقد عملي برخي از آثار اعاظم متقدمان و معاصران و نيز نكته هاي نغز در باب زواياي باريك شعر خود سايه
ج)حافظ, در اين كتاب سايه به تفضيل درباره ي روش تصحيح و دلايل انتخاب ضبطهاي ديوان مصحح خود سخن ميگويد..
در كنار كتابهاي سه گانه فوق سه كتاب ديگر نيز در دست تهيه داريم:
الف) گفت وگوهايي با معاريف فرهنگ و ادب ايران و نيز نزديكان سايه درباره ي جوانب مختلف زندگي وشخصيت و كارنامه ب فرهنگي او...
ب)مجموعه اي شامل اسناد و نامه ها و يادگارها و عكسها
و...
........
دست مريزاد به اين همت بلند. بي صبرانه روگشايي اين كتاب ها را انتظار ميكشيم
# عنوان نوشته اي از مسعود بهنود
