ملودی شهر بارانی

افشای نویسندگان واقعی کتاب"وغ وغ ساهاب" صادق هدایت  

"صادق چوبک " که مرد کاشف بعمل آمد که در تمام سالهای زندگی اش  خاطرات روزانه اش را می نوشته, حتی در سالهایی که سوی چشمانش از بین رفته و تقریبا نابینا شده بود, همسرش "قدسی خانم" این کار را برایش انجام میداد.

خودش نوشته بود در سالهایی که در ایران بود و فکر میکرد هر آن به خانه اش بریزند وآن یادداشت ها باعث دردسرخودش و دیگران شود! در صندوق های فولادی که سفارش داده بود آنها را مخفی کرده و در باغچه ی خانه اش این یادداشت ها را چال کرده بود!

اما...

" صادق چوبک" بعد از مرگ اش وصیت کرد که تمام این یادداشت ها سوزانده شود! که متاسفانه بخش مهمی از تاریخ جذاب و خواندنی و ناگفته ی ادبیات معاصر توسط خانواده ی مرحوم " چوبک" سوزانده شد!

دریغ و درد...

اما مهر ماه سال 1375" بیژن اسدی پور" نشریه ی" دفتر هنر"ش را به "صادق هدایت" اختصاص داد و در مجموعه ایی از خواندنی های درجه یک چون "گفتگو با "فریدون هویدا"؛" تورج فرازمند" و ... بخشهایی از دفتر یادداشت های " چوبک "را نیز منتشر کرد ( البته با اجازه ی خود چوبک ).

در قسمتی از این مطلب برای اولین بار درباره ی کتاب " وغ وغ ساهاب " هدایت مشخص کرد که هر کدام از این "قضیه" ها را چه کسی نوشته ؛ که البته معلوم شد که همه ی این قضیه ها کار " هدایت نبوده است :

قضیه لیست ( به پارسی سره )

غزیه

1. تقدیم نومچه                                                   نوشته شده توسط فرزاد

2 .غزیه کینگ کونگ                                         ....................محتشم

3. غزیه غسه خارکن                                          ...................هدایت

4. غزیه توپان ءشق خون آلود                              .....................هدایت

5. غزیه انتغام آرتیست                                       ......................فرزاد

6. غزیه خیابون اللختی                                       .....................هدایت

7. غزیه تب شئر                                               .....................فرزاد

8.غزیه مرسیه شائر                                           .................... هدایت

9.غزیه یزغل متمول شد                                      .....................فرزاد

10.غزیه دوقلو                                                 .....................هدایت

11.غزیه جایزه نوبل                                          ...................هدایت

12.غزیه جایزه نومچه                                     ....................هدایت بیشتر فرزاد

13. غزیه آقای ماتم پور                                   ....................فرزاد

14.غزیه گنج                                                 ...................محتشم و هدایت

15. غزیه فرویدیسم                                          ...................هدایت

16. غزیه موی دماغ                                         ...................فرزاد

17. غزیه شخس لادین و آغبت اوی                      ...................فرزاد

18.غزیه چل دخترون                                        .................. فرزاد

19.غزیه تغ ریز نومچه                                      ......................هدایت

20. غزیه برنده لاتار                                         .....................فرزاد

21.غزیه داستان باسطانی یا رومان طاریخی            .....................هدایت

22. غزیه خاب راهت                                         .....................فرزاد

23. غزیه دوکطور وروتوف                                 ....................هدایت

24. غزیه آغابالا و اولاده کمپانی لیمطد                    .....................هدایت

25. غزیه میزان طروپ                                        ...................هدایت

26. غزیه وای بحال نومچه                                    ....................فرزاد

27.غزیه ئشغ پاک                                              ....................هدایت

28.غزیه میزان الاشغ                                            ...................هدایت

29. غزیه اسم و پامیل                                            ....................فرزاد

30.غزیه اختلات نومچه                                          ....................اولش هدایت آخرش فرزاد

31. غزیه ویطامین                                                ....................هدایت

32.غزیه ساغپا                                                    .....................هدایت

33.غزیه ئوزکردن پیشونی                                       ...................هدایت

34. غزیه رومان المی                                             ....................هدایت

35. غزیه کن  فیکون                                            .....................فرزاد

چه قدر مانده به دریا

آیا بادها ,صخره ها,کلبه های کرانه ی رودهای من می دانستند

که چه می گفته ام

چه فدر مانده به پایان راه!

                                     شمس لنگرودی

سال غریب 86 تمام شد و ما در وادی فرهنگ و هنر,مثل همه ی سالها,خوب وبد زیاد داشتیم؛هرچند که بدهایش بسیار زیاد بود مثل: محکومیت داستان نویسی چون یعقوب یادعلی به جرم داستان نویسی,عدم مجوز نشر کتاب ها،مرگ اکبر رادی درام نویس بزرگ ایران,خاموشی صدای احمد عاشور پور پیر دیر موسیقی فولکلور ایران, جوابیه ی تند و خشن و ناباورانه ی دبیرخانه ی کانون نویسندگان ایران به سرمقاله ایی از محمد قوچانی سردبیر هفته نامه ی شهروند؛ابتلای محمد رضاشجریان ققنوس آواز ایران به سرطان ریه؛مرگ دکتر محمود بهزاد پدر زیست شناسی نوین ایران؛کپی قاچاق فیلم سنتوری ساخته ی داریوش مهرجویی و...

اما خوب هایش که نیمه ی پر لیوان اند:تماشای برنامه ی جذاب و محترم مردم ایران سلام به تهیه کنندگی و کارگردانی و اجرای محمد رضای شهیدی فر؛کنسرت محمد رضا لطفی و پرویز مشکاتیان اسطوره های موسیقی سنتی ایرانی؛گفتگوی بلند و مهم مهدی یزدانی خرم با ابراهیم گلستان آخرین دایناسور باقی مانده از نسل قدیمی داستان نویسان ایرانی و اینکه گلستان در این گفتگو اعلام کرد که این آخرین گفتگوی عمرپر بارش است؛برنامه ی فوق العاده ی دو قدم مانده به صبح  ِ  محمد صالح علاء این انسان دوست داشتنی و نازنین که به سعی و تلاش او ما توانستیم در تلویزیون ایران حمید سمندریان و هما روستا, مسعود کیمیایی ,شمس لنگرودی,چنگیز جلیلوند, ناصر طهماسب ,نیکی کریمی و... را به چشم و دل رویت کنیم.

حرف دل زیاد است! اما گوش شنوایی انگار پیدا نیست...

سال تمام شد و ما در حسرت داشته های اندک مان.

بقول شهیار قنبری:

با اینا زمستونو سر می کنم

با اینا بهارو باور  می کنم...

نمی دانم تا حال برایتان پیش آمده که در حال خواندن متنی یا داستانی بوده باشید و از ویراسته نشدن آن متن یا داستان کلافه شوید؟

یک نگاه سرسری به مجموعه داستان ها و یا رمان های منتشر شده ی این سالها اگر بیاندازید و اگر هم اهل بخیه باشید به سادگی متوجه این معضل می شوید.

آن طور که در بلاد غرب رسم است گویا اغلب نویسندگان حتما یک ویراستار در کنار خود دارند و برایشان مهم است این مهم...

اما در مملکت ما نه!

چند روز پیش میهمان جایی بودم و یکی از نویسندگان مهم شهرم  بعد از چند ساعتی مجالست ناگهان با حرف هایش مرا متعجب کرد!

گفت  کاری را می خواهم برایم انجام دهی ... و ادامه داد که دوست دارم قبل از چاپ داستان هایم آن ها را برایم ویرایش کنی!

خب برایم عجیب بود و سخت!

من کجا و او کجا؟

اما خواسته اش از گذشته ام می آمد. زمانی نه چندان دور دبیری فرهنگ و هنر روزنامه ی مشهور شهرم – گیلان امروز _ را به عهده داشتم.

و چه کار عذاب آوری بود ویراسته کردن متن ها و ...از آدم های اسم و رسم دار که به ویرایش پشیزی اهمیت نمی دادند!

و ناگفته نماند که این عشق و علاقه ام! به ویراستاری تا زمان بسیار زیادی باعث شده بود که نتوانم بنویسم!

نمی دانم دوستان همدردم با این معضل برخورد کرده اند؟

..........

ناصر حریری در خاطرتان هست؟

کسی از او خبری دارد؟

آقای حریری  که گویا از نعمت بینایی محروم است در سالهای دورو گذشته مجموعه گفتگو هایش را با آدم های بزرگ فرهنگ و ادب در فالب کتاب هایی جمع و جور منتشر  می کرد.

یکی از این کتاب های ناب و درجه یک او گفتگو با نجف دریا بندری بود که تحت عنوان " یک گفتگو " توسط نشر کارنامه در سال هفتاد و شش منتشر شد.

کتاب معرکه اییست!

یعنی چون دریا بندری آدم مهمی در حوزه ی ادبیات ماست ؛این کتاب اهمیت دارد.

دریا بندری در قسمتی از این کتاب راجع به ویرایش حرف های قشنگی زده :

حریری : همان طور که می دانید بسیاری از مترجمان مایل نیستند کارشان را به دست ادیتور بدهند،بسیاری از ناشران هم ویرایش را یک خرج زاید و تشریفاتی میدانندو شما چون یکی از بنیان گذاران رسم ویرایش در این کشور بوده اید،من از شما می خواهم این مسئله را برای ما روشن کنید. اصولا ویرایش یعنی چه و ویراستار چه کاره هست؟

دریابندری: اجازه بدهید اول یک داستانی در این باره برای شما نقل کنم؛شاید روشن کننده باشد.

حریری: خواهش می کنم.

دریا بندری:چند وقت پیش یک جلسه ایی برای تاسیس انجمن یا نمی دانم جمعیت ویراستاران ایران در کتاب فروشی "کتاب سرا" تشکیل می شد,مرا هم دعوت کرده بودند. وقتی داشتم بر می گشتم یک تاکسی خبر کردم که مرا به خانه برساند.راننده که ظاهرا اهل محل بود و با کتاب سرا آشنایی داشت از من پرسید که آقا ,اینجا امروز چه خبر بود،خیلی آدم جمع شده بود. گفتم خبر مهم ی نبود، ویراستار ها بودند،می خواستند یک سازمانی برای خودشان تشکیل بدهند. گفت : فرمودید چی ها بودند؟ گفتم ویراستارها. گفت که یعنی چه کاره باشند؟ گفتم کاره ایی نیستند، کتاب ها را درست  و راست می کنند.گفت مگر کتاب را نویسنده نمی نویسد؟ گفتم چرا، ولی بعد که کتاب نوشته یا ترجمه شد این ها هم یک دستی توش می برند. گفت: پس مقام این هایی که  می فرمایید از نویسنده بالاتر است؟گفتم شاید بعضی هاشان اینجور خیال می کنند؛ولی نه، گمان نمی کنم.گفت : پس به چه حقی توی کار بالاتر از خودشان دست می برند؟ خود نویسنده ها چه می گویند؟گفتم گاهی اعتراض می کنند,ولی اینها گوش نمی کنند.راننده عصبانی شد،گفت یعنی چه ،چرا توی این مملکت نویسنده ها باید این قدر حرف زور بشنوند؟گفتم صحبت نویسنده زیاد مطرح نیست، اینها سرو کارشان بیشتر با مترجم هاست.گفت چه فرقی می کند،آقا؟ مترجم هم بنده ی خداست؛این ها به نویسنده ها و مترجم ها زور می گویند، حالا می خواهند برای خودشان سازمان هم تشکیل بدهند؟ گفتم بگذار تشکیل بدهند ، طوری نمی شود. گفت نه آقا، جلو زور را باید همینجا گرفت. اینها اگر سازمانشان را تشکیل دادند فردا برای این مملکت نویسنده و مترجم باقی نمی گذارند. بعد یکهو جلو خودش را گرفت،گفت می بخشید آقا ، خود شما که جزو این جماعت نیستید؟ گفتم نه،یک وقت بودم ،ولی در همان ایام جوانی دست از این کار کشیدم. گفت خوب، در جوانی خیلی اشتباهات ممکن است از آدم سر بزند؛ مهم  این است که آدم به موقع به آشتباه خودش پی ببرد...

متاسفانه فاصله کتاب سرا تا خانه ی ما آن قدر نیست که درراه بشود از صنف ویراستار چنان که باید و شاید دفاع کرد؛ این بود که بحث ما به همینجا ختم شد.بعد پیش خودم گفتم حیف که این داستان موقع رفتن به جلسه پیش نیامد که من بتوانم خلاصه ی گفت و گویم را با آن راننده ی تاکسی برای ویراستار ها نقل کنم و به آن ها تذکر بدهم که در جامعه ی به فول خود حضرات از محبوبیت و احترام" خاص برخوردار نیستند" ؛ ولی بعد دیدم خوشبختانه اینطور نیست....

حریری: چه طور ؟

دریابندری: چون چندی بعد داستان دیگری پیش آمد. در یک روز زمستانی با یکی از دوستانم رفته بودم شمشک برای اسکی. بعد از ظهر که با می نی بوس بر می گشتیم جوان مسلحی جلو ماشین را گرفت و آمد بالا که ببیند یک وقت آدم بدی سوار نشده باشد. ظاهرا قیافه ی دوست من نظرش را گرفت ؛پرسید اسم شما چیست؟ گفت فلان.جوان قانع نشد؛ گفت شغلتان چیست؟ گفت ویراستار. جوان فورا قانع شد و با احترام گفت بسیار خوب بفرمایید....

1. ماهنامه ی "سینمای پویا ",چهارماهی است که به طور منظم راهی پیشخوان روزنامه فروشی ها می شود. خوبی این نشریه  دی وی دی همراه آن است که بسیار کار جالب و خلاقانه ایست. تا قبل از شماره ی چهار آن دی وی دی های تر و تمیزی از جمله : خون بازی,جان سخت,ستاره است همراه با مجله به مخاطب عرضه شده. سردبیر این نشریه شاهین امین است که او را از  سالهای دور ,سالهای ماهنامه ی گزارش فیلم در خاطر دارم. اومجله ی آبرو مندی را به خواننده عرضه می کند...

اما جدید ترین شماره اش حاوی یک دی وی دی ناب است از سه مستند راجع به : خسرو سینایی ؛کیومرث پوراحمد و رضا کیانیان.

تعریف مستندی که طه شجاع نوری , پسر علیرضا شجاع نوری درباره ی رضا کیانیان ساخته بود را هوشنگ گلمکانی در مجله ی فیلم چند وقت پیش داده بودو مشتاق دیدنش بودم ...

و این فیلم هم ضمیمه ی این شماره ی مجله سینمای پویاست!

کیانیان غولی شده در سینمای ایران ! باور ندارید؟ این فیلم را ببینید تا به حرفم برسید!

2.این روزها در میان سریال های درپیت  تلویزیون که آخر همه ی آنها به ازدواج و هپی اند منتج میشود دیدن سریالی بنام "رقص پرواز"برایم غنیمتی بود. این سریال بازیگر غولی داشت بنام "مهدی هاشمی" که جدا ازهمولایتی بودن آدم را از رو می برد!

دیالوگ های تکان دهنده و ملموس بودن مضمون این سریال ,به گمانم در در این سالها مسبوق به سابقه نبود.

آخرین قسمتش را که می دیدم طبق تعریف  همه ی سریال های این سالهای تلویزیون منتظر یک هپی اند خوشحال کننده بودم!

اما نه...

سریال بسیار تلخ و دیدنی تمام شد!

جینگه به خاک پیوست ...

تصوير اول

خيلي حرف است كه در آستانه‌ي نود سالگي باشي و آن‌قدر اميد داشته باشي و عشق بورزي به زندگي، به هنرت و به مردمت.

و استاد احمد عاشورپور، پدر موسيقي فولكلور گيلان، تا آخرين روزهاي حيات پربارش اين‌گونه زيست.

تصوير دوم

نام و صدايش براي‌مان ارج و قرب زيادي داشت و يافتن صدا و تصويرش هم بسيار سخت بود– دهه‌ي شصت و هفتاد را مي‌گويم- چون آثارش هيچ‌گاه به‌طور رسمي منتشر نشد و چهار نوار كاستي هم كه از او به‌يادگار مانده به‌صورت غيررسمي و خانگي تكثير و به دوستدارانش عرضه شد؛ كه البته قسمت كوچكي از آثار گران‌قدرش را دربر مي‌گيرد.

آخرين روز شهريور هفتاد و نه، دوستي سبب شد كه به ديدارش نايل آييم.

فرز و چابك و بسيار خوش‌لباس، بدون خدم و حشم به ديدارمان آمد.

لباسش يك‌سره بنفش بود!

دعوت‌مان را براي صرف چاي در منزل يكي از دوستان پذيرفت و روز بعد آمد و در جمعي خصوصي‌تر از خاطرات تلخ و شيرين زندگي‌اش گفت، و از تمام سال‌هاي غربت‌نشيني‌اش در اروپا.

در خاطرم هست كه گفته بود چون پاتريس لومومبا را خيلي دوست داشته، با همسرش پسرك سياهپوستي را به فرزندي قبول كرده و نامش را «پاتريس» گذاشته كه حالا جوان رشيدي شده و ماه به ماه خبري از پدرش نمي‌گيرد!

تصوير سوم

ششم شهريور سال هشتاد و دو، در رشت برايش كنسرتي برپا كردند؛ آن‌هم در آستانه‌ي هشتاد و شش سالگي!

باورش سخت بود ...

اما آمد؛ با آن صداي معطرش كه بوي شاليزار مي‌داد و طعم دريا داشت، عطر جنگل بود و مخمل سبز، سبز گيلان ...

پيرمرد آمده بود از پس پشت يك قرن آواز و ترانه، يك قرن آواهاي سينه به سينه، نفس به نفس ...

وقتي با آن هيكل نازك و قلمي‌اش بر صحنه ظاهر شد انگار زمان ايستاده بود و او همان عاشورپور دهه‌ي بيست و سي بود كه با ابوالحسن صبا، كلنل وزيري، حسين تهراني، روح‌اله خالقي و ديگر بزرگان موسيقي ايران رج به رج روي صحنه مي‌ايستاد و صدا ساز مي‌كرد.

و پيرمرد با آن كهنسالي‌اش، با آن چشمان پر از اميدش و با آن صداي زيبا و بكر، لابه‌لاي ترانه‌خواني‌هايش با صداي بلند فرياد زد:

به مرگ بگوييد كه من حالا حالاها برايش وقت ندارم!

تصوير چهارم

خبر بيماري‌اش را يكي از نشريات پايتخت نوشته بود. دوستي را به نيابت به بالينش در بيمارستان جم فرستادم.

دخترش در كنارش بود و او در اغما.

دوستم خواست عكس بگيرد ، دخترش مانع شد.

دوستم با من تماس گرفت و گوشی را به دخترش داد. وقتي علت را پرسيدم، گفت: فكر نكنم بابا راضي باشد كه در اين حال بيماري و بيهوشي از او عكس بگيرند! چون بابا به آراستگي ظاهرش خيلي اهميت مي‌داد.

هر طوري بود راضي‌اش كردم كه دوستم عكس بگيرد، كه گرفت و ...

تصویر پنجم

"مهندس احمد عاشورپور" هیجدهم بهمن ماه سال یکهزار و دویست و نود وشش در غازیان  بندر انزلی در خانواده ای متوسط بدنیا آمد.

دوران تحصیلی ابتدایی را در همین شهر و دوران دبیرستان را در مدرسه ی" سعدی" بندر انزلی گذراند؛ دبیرستانی که شاگرد زرنگ و ممتازآن" جلیل ضیاء پور" ,یکی از پیشگامان نقاشی نوگرای ایرانی بود .او در سال 1319 دیپلم گرفت و در همان سال هم وارد دانشگاه" کرج "شد و در رشته ی کشاورزی تا مقطع لیسانس ادامه ی تحصیل داد...

در آن سالها" انزلی" به دروازه ی اروپا شهره بود و مهاجرین روس و ترکهای باکو و مردم ارامنه در این شهر تردد و زندگی میکردند و  فرهنگ ونوع  خاص موسیقی این گروه ها بر روی عاشورپور جوان تاثیر فراوانی گذاشت.

اولین بار صدای" قمرالملوک وزیری" و" روح انگیز" او را به موسیقی جلب کرد و تقلید صدای این دو باعث شد که اطرافیان و همکلاسی هایش به صدای زیبای او پی ببرند ومشوق او در ادامه این راه شوند.

استعداد شگرف او باعث شد که با گوش دادن به آهنگهای محلی و اپراهای ترکی مجددا آنها را با صدای خویش در جمع دوستان اجرا کند.

پس ازاتمام دانشکده در سال 1322  به توصیه "کریم کشاورز" به استخدام" وزارت کشاورزی" در آمد  و در همین سال  نیزبه" ابوالحسن صبا" معرفی شد و بعد از قبول شدن در آزمون ورودی" صبا" به" رادیو ایران" معرفی گردید.

چند وقتی بعد به توصیه یکی از دوستانش در کلاس آواز ثبت نام کرد و تحت نظر استادی به نام" لیلی بارا "که خود از خوانندگان سابق" اپرای وین" بود به تلمذ رمز و راز آوازکلاسیک پرداخت.

او در این سالها همراه با "غلامحسین بنان" و "یحیی معتمد وزیری" و "عبدالعلی وزیری  " یکی از چند تن خوانندگان انجمن ملی موسیقی شد، جایی که بزرگانی چون: خالقی ،صبا ، محجوبی،تهرانی و ...به خلق و نوازندگی آثار خویش مشغول بودند.

در سال 1325 در محل انجمن ، "غلامحسین بنان" تصنیفی را بنام"تبریز" اجرا نمود که بر علیه" فرقه ی دموکرات آذربایجان"بود و این تصنیف باعث شد که" عاشور پور" جوان برای همیشه رادیو را ترک گوید.

                                                      ........

در سال 1326 برای اولین بار صدایش را روی ده صفحه گرامافون پر کرد...

........

در سالهای دانشکده همکلاس حسین ملک _ برادر خلیل ملکی _ شد و همو باعث شد که به فعالیت  سیاسی کشیده شود .

خود می گفت: علاقه به مردم و تنفر از بریتانیای کبیر او را به سمت "حزب توده" سوق داد والبته نسبت به" آلمان" و" آدولف هیتلر" هم بدلیل نطق های ضد انگلیسی اش سمپاتی پیدا کرد.

در سال 1326 او هم جزو انشعابیون "حزب توده" شد ,هر چند که "خلیل ملکی" او را از امضای بیانیه حزب جدید معاف کرد چرا که قرار بود برای ادامه  تحصیل به "کنسرواتور آذربایجان شوروی" برود و اگر نام او در بین امضاء کنندگان دیده  می شداز این امتیاز محروم می شد.

اما او بعدا بدلیل استغفار نامه ای که در روزنامه حزب نوشت از رفتن به آنجا باز ماند.

چندین روز قبل از هنگامه ی 28 مرداد سال  1332  او همراه با 118 نفر به" فستیوال جهانی جوانان احزاب چپ جهان "در" بخارست" رومانی اعزام شد.

سه هفته بعد از کودتا به "انزلی" بازگشتند و  همگی دستگیر شدند و سوار بر کامیون های ارتشی راهی" شهربانی تهران" شدند.

او را همراه با" ثمین باغچه بان" و "پرویز خطیبی" و "دکتر آیدین" به پادگان "باغ شاه" بردند و یک هفته بعد به قلعه "فلک الافلاک" خرم آباد منتقل کردند.

یک ماه بعد همراه با 49 نفردیگر به مدت  شش ماه به جزیره خارک تبعید شد و پس از گذراندن این مدت به شهربانی" اهواز" منتقل و به دو سال و ده روز زندان دوباره محکوم گردید.

بعد از رهایی از زندان با اصرار "ثمین باغچه بان" و "حسین ناصحی" فعالیت در وادی موسیقی را  دوباره آغاز کرد.

 با ارکستری به رهبری" میرنقیبی" بمدت دو سال در رادیو ترانه خواند،آهنگ هایی محلی و دیگر ساخته های خودش را با اشعار خودش و شعرایی چون: شهدی لنگرودی ، محمود پاینده لنگرودی ،جهانگیر سرتیپ پور و... از ترانه های مشهور او می توان به : جمعه بازار،خروسخوان،پاچ لیلی،جینگه جینگه جان،سیمای جان،گلبانو،اوهوی مار و...اشاره کرد

در سال 1338 کار در رادیو را رها کرد و  از آن پس بیشتر برای رفقایش آواز خواند.

در همین سال بعنوان ریاست آبیاری "فارس و  بنادر" مشغول بکار شد.

تا اینکه انقلاب شد و "عاشورپور "در زمان نخست وزیری "مهندس مهدی بازرگان "به سمت مدیر عاملی" کشت و صنعت مغان" انتخاب گردید.

بعد از گذشت یازده ماه بدلیل پیشینه ی سیاسی اش او را از کار برکنار و بازنشسته کردند و چند سالی بعد به اروپا مهاجرت کرد و اواسط دهه ی هفتاد به ایران بازگشت.

او آرميده است، در خاك زادگاهش- غازيان- كه عاشقانه دوستش مي‌داشت.

آن چشم پراميد و آن صداي نفيس حالا زير خاك يخ‌زده خفته است.

او جاودانه است در سينه‌ي موسيقي ایران زمین، در حافظه‌ي پير و جوان، در خاطرات وعاشقانه‌هاي‌شان، در شادي‌هايشان و ...

حيف بود كه بميرد.

توضيح:

«جينگه» نام يكي از ترانه‌هاي جاودانه‌ي اوست و کنایه از جنگجو دارد.